Deneme 003
06 Eylül 2025, 15.42 A- A+
Kadim bir haylaz olarak Promete
Zeus'a atarlanıp onun burnunun dibinden ateşi çalıp kendi yarattığı insanlara armağan eden Promete klasik bir Titan değildi. Ciddi ciddi oturup “Hadi kurallara uyayım” diyen tiplerden hiç değildi. O biraz “Kuralları çiğnemek, işleri hızlandırmak ve insanları biraz panikletmek lazım” kafasındaydı. Düşünsenize: Dev bir gökyüzü diktatörü var, bir Titan da gizlice ondan odun çalıyor. Tam bir sitcom sahnesi.
İnsanlar ateşi görünce önce mutlu oldular. “Artık yemek pişirebiliriz, üşümeyiz ve kendimizi koruruz!” dediler. Sonra bir de baktılar ki, evler yanıyor, saçlar tutuşuyor, komşu bağırıyor… İşte o zaman Promete, uzaktan gülerek “Ben sadece kıvılcımı verdim, sonrası sizin işiniz” dedi. Ve tabii insanlık, tarihinin ilk “Yangın güvenliği” dersini böylece aldı. Çünkü her ilerlemenin bir de bedeli vardı. Ama Promete’nin hediyesi sadece yanıcı bir şey değildi. O, insanlara düşünmeyi, yaratmayı, sorun çözmeyi ve bir parça da “Biz ne yapıyoruz ya?” kafasını verdi. Her icat, her fikir, Promete’nin alaycı kahkahasıyla beraber geldi: “Bakın, bunu sizin için yaptım, ama işin komik tarafı, bunu da mahvedebilirsiniz.” İlahi sakar insancıklar...
Ve tabii, Zeus bu duruma sinirlendi. “Kural tanımayan Titan!” diye bağırdı ve onu cezalandırdı. Ama Promete umursamadı. O, insanlara kendi ışıklarını bulmayı öğretmişti, ve bunu yaparken herkesin biraz da kafasının karışmasını sağlayacak kadar eğlenceli ve yaramaz bir karakterdi. Sonunda, kendisine biçilen cezayı çekerken yine Zeus'un oğlu Herkül tarafından kurtarıldı. Onun öğretisi, gelişmeyi ve sorgulamayı beraberinde getirdi. Mitos'tan Logos'a geçiş süreci başladı (bkz Deneme 002).
Pek ünlü Pandora'nın en az onun kadar ünlü kayınçosu Promete, belki de hepimizin içinde var: biraz cesur, biraz uslanmaz, ve kesinlikle kendi kafasına göre hareket eden bir kıvılcım. Onu bulup yakalayabilenler hem ışığı hem de bolca kahkahayı beraber yaşayabilirler.
Bense Promete'yi içimde ararken dışarda buldum. O vakitten beridir ziyadesiyle güldüm,eğlendim. Hamdım, yoğruldum, onun ateşinde fırınlandım ve pişmeyedurdum. Elbet bir gün de son şeklimi alırım. Lakin siz siz olun ve unutmayın: Eğer bir gün mutfakta bir şeyler yanarsa, belki de Promete size pratik şakalar yapıyordur.
YORUMLAR